ابو القاسم سلطانى

232

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

موارد مصرف ديگر : از چوب درخت در نجاريهاى ظريف و از پوست آن براى تهيه الياف قابل نساجى استفاده مىشود . جوانه انتهائى تنه آن را كه كلم فوفل مىنامند و مانند پنير نرم مىباشد به مصرف تغذيه مىرسانند . اين درخت و دانه‌هاى آن در كشورهاى عربى به اسامى فوفل ، تانبول ، تنبول ، تنبول ( برگ ) ، تامول ، نخل فوفل ، كوثل ، جوز الاريكا ، حمرهء الفوفل ، مضغه ، كوپل ، شاه‌صينى . . . ناميده مىشود . ( 1 * ) - سپارى به هندى - فوفل و چهاليه - پوست گرفته ، بدون پوست ( 2 * ) - بديغورس - بديغورث ، پزشك ايرانى اوايل دوران ساسانى ( 3 * ) - صندل احمر يا صندلان Pterocarpus santalinus L ( 4 * ) - منظور آن است كه درمان گلودرد را بايد با فوفل شروع كرد ( 5 * ) - جرب چشم Psorophtalmia ( 6 * ) - بندق هندى يا رته Caesalpinia bonducella مىباشد نه فوفل ، و واژه اطموط به هر دو گياه اطلاق مىگردد . ( 7 * ) - ترهل ، نرمى بافتهاى عضلانى Malacosarcosis ( 8 * ) - وثى ، به معنى دررفتگى نافص يا خلع است Subluxation ( 9 * ) - طرفه نقطه سرخى را نيز گويند كه به سبب آسيبى و ضربه‌اى در چشم به هم رسد ( برهان قاطع ) . طرفه خونى است كه در زير ملتحمه بريزد از جهت پاره شدن رگ ملتحمه بواسطه چيزى كه بر چشم خورد علت مرضى موضع طرفه اينكه چيزى از پيش به چشم رسيده باشد يا قى بسيار كرده باشد ( ميرزا حيدر على ) ( 10 * ) - استرخاء : مرضى است عصبانى كه ضعف و سست مىگردد در آن عضله اعصاب حركت ، و عاجز مىآيد از تحريك عضو و بدان سبب اعضاء سست و افتاده مىباشد . . . ( فرهنگ مخزن ) . استرخاء معانى مختلفى دارد كه بيشتر منظور سستى و مقدمه فالج ( به غلط فلج ) است مانند : 1 / 10 - استرخاء - پائين‌افتادگى ، همچون استرخاء المقعده Anus prolapsus استرخاء الكبد Floating liver 2 / 10 - استرخاء - نرمى : استرخاء الغدد Adenomalacia 3 / 10 - استرخاء - فتق : استرخاء القزحيه Ptosis iridis 4 / 10 - استرخاء - تغيير مكان ، استرخاء الفقرات S pondylolisthesis تغيير مكان مهره ( معمولا مهره 4 يا 5 كمر به جلو ) . 5 / 10 - استرخاء به معنى مقدمه فلج ( كه بيش از همه مصطلح است ، استرخاء العضلات Paralysis ( فلج خفيف ) 6 / 10 - استرخاء - مقدمه خشك كردن ، استرخاء المفصل ( ابن سينا ) به معنى خشك شدن ( 11 * ) - ورم ملتحمه ، در اصل رمد Conjunctivitis